ශ්රී ලංකාව වසර ගණනාවක් තිස්සේ සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයේ දැවැන්ත ජයග්රහණ අත්කර ගත්තද, තවමත් පාලනය කරගත නොහැකි වූ මාරාන්තික තර්ජනයක් ලෙස ‘ජලභීතිකාව’ (Rabies) හැඳින්විය හැකිය. 2026 වසරේ ගත වූ මාස කිහිපය තුළ පමණක් මෙරටින් වාර්තා වී ඇති ජලභීතිකා මරණ 14 ක සංඛ්යාව අපට පසක් කරන්නේ, මෙම රෝගය තවමත් සමාජය තුළ ප්රබල අවදානමක් ලෙස පවතින බවයි.
මරණ සංඛ්යාව ඉහළ යෑමට හේතුව කුමක්ද?
පසුගිය වසරවලට සාපේක්ෂව මෙවර මරණ වාර්තා වීමේ යම් වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ. විශේෂයෙන්ම පුත්තලම, කුරුණෑගල සහ රත්නපුර වැනි දිස්ත්රික්කවලින් මෙම මරණ වැඩි වශයෙන් වාර්තා වීම තුළින් පෙනී යන්නේ ග්රාමීය මෙන්ම අර්ධ නාගරික ප්රදේශවල සත්ව එන්නත්කරණ වැඩපිළිවෙළෙහි පවතින යම් යම් අඩුපාඩු හෝ මහජනතාවගේ නොසැලකිලිමත්කමයි.
බොහෝ මරණවලට පොදු හේතුව වී ඇත්තේ සතෙකු සපා කෑ පසු “මෙය සුළු සීරීමක් පමණයි” යනුවෙන් සිතා වෛද්ය ප්රතිකාර සඳහා යොමු නොවීමයි. ජලභීතිකා වෛරසය ස්නායු පද්ධතියට ඇතුළු වී රෝග ලක්ෂණ මතු වූ පසු, ලොව කිසිදු වෛද්ය විද්යාවකට එම රෝගියා බේරා ගැනීමට නොහැකි වීම මෙහි ඇති බියකරුම සත්යයයි.
බල්ලන් පමණක් නොව බළලුන් ගැනත් අවධානයෙන්!
සාම්ප්රදායිකව අප සමාජය තුළ මුල් බැසගෙන තිබුණේ ජලභීතිකාව වැළඳෙන්නේ බල්ලන්ගෙන් පමණක් බවයි. නමුත් වත්මන් වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ බළලුන් සපාකෑම් සහ විශේෂයෙන්ම සීරීම් (Scratches) හරහා වෛරසය ශරීරගත වීමේ ප්රවණතාව ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. නිවෙස්වල ඇති කරන සුරතල් බළලුන් සඳහා එන්නත් ලබා දීමට බොහෝ දෙනා මැලි වීම මෙයට ප්රධාන හේතුවයි.
වළක්වා ගත හැක්කේ කෙසේද?
ජලභීතිකාව 100% ක් මාරාන්තික වුවද, එය 100% ක්ම වළක්වා ගත හැකි රෝගයකි. ඒ සඳහා අනුගමනය කළ යුතු පියවර කිහිපයකි:
- සබන් යොදා සේදීම: ඕනෑම සතෙකු (බල්ලා, බළලා, ලේනා, මුගටියා ආදී) සපා කෑ විගස එම ස්ථානය විනාඩි 5-10ක් අතර කාලයක් ගලා යන ජලයෙන් සහ සබන් යොදා හොඳින් සේදිය යුතුය. මෙහිදී වෛරසයෙන් 70%ක් පමණ විනාශ කිරීමට හැකියාව ලැබේ.
- ප්රතිශක්තිකරණ එන්නත (ARV): තුවාලයේ ස්වභාවය කුමක් වුවත් වහාම රජයේ රෝහලකට ගොස් එන්නත් ලබා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ. වර්තමානයේ රජයේ රෝහල්වල මෙම එන්නත් නොමිලේ ලබා දෙනු ලබයි.
- වගකීම් සහගත සත්ව අයිතිය: තම සුරතලාට නියමිත කාලයට එන්නත් ලබා දීම අයිතිකරුගේ වගකීමකි.
2030 ඉලක්කය සහ ඉදිරි මග
ශ්රී ලංකාව 2030 වසර වන විට ජලභීතිකාවෙන් තොර රටක් බවට පත් කිරීමේ ජාතික ඉලක්කයක් කරා ගමන් කරමින් සිටී. එහෙත් එම ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට නම් සෞඛ්ය අංශවල කැපවීම මෙන්ම මහජනතාවගේ සක්රීය දායකත්වය ද අත්යවශ්ය වේ.
සතෙකු සපා කෑ විට තුවාලයට අළු, දෙහි, හෝ විවිධ තෙල් වර්ග වැනි අත්බෙහෙත් ගැල්වීමෙන් රෝගය වළක්වා ගත නොහැකි බව වටහා ගත යුතුය. විද්යාත්මක වෛද්ය ප්රතිකාර සඳහා යොමු වීම පමණක් ඔබේ ජීවිතය සුරක්ෂිත කරනු ඇත.
ලියන්නේ: චමත්කා චතුබාෂිනි
