නාවික ඉතිහාසයේ යුධ නෞකාවක් ගිල්වා දැමීම යනු කලාවකි. නමුත් නවීන තාක්ෂණය එය ඉතා දරුණු විද්යාවක් බවට පත් කර ඇත. ඉරාන නාවික හමුදාවේ අභිමානය වූ IRIS Dena නෞකාව ඉලක්ක කර ගනිමින් සිදු කළ එම අත්හදා බැලීම, ලෝකයට පෙන්නුම් කළේ දිය යට සැඟවුණු අවි කොතරම් බලවත්ද යන්නයි.
- ටෝපිඩෝවක් යනු හුදෙක් බෝම්බයක් නොවන්නේ ඇයි?
මිසයිලයක් නෞකාවක වැදුණු විට සිදුවන්නේ එහි මතුපිටට හානි සිදුවීමයි. නමුත් ටෝපිඩෝවක් නිර්මාණය කර ඇත්තේ නෞකාවක “පණ ගැන්වුම් පද්ධතිය” එනම් එහි බඳ (Hull) මුළුමනින්ම විනාශ කිරීමටයි.
- Valfajr Torpedo: ඉරානය මෙහිදී භාවිතා කළ බවට සැක කෙරෙන ප්රධාන අවිය වන්නේ ඔවුන්ගේ දේශීය නිෂ්පාදනයක් වන ‘වල්ෆාජර්’ ටෝපිඩෝවයි. මෙය මිලිමීටර් 533ක දැවැන්ත විෂ්කම්භයකින් යුක්ත වන අතර, ඕනෑම නවීන නෞකාවකට මාරාන්තික පහරක් එල්ල කළ හැකි වේගයකින් යුක්තය.
- “The Invisible Punch” – නෞකාව යටින් සිදුවන මහා පිපිරුම
බොහෝ දෙනා සිතන්නේ ටෝපිඩෝව නෞකාවේ පැති බැම්මක වැදී පිපිරෙන බවයි. නමුත් සැබෑ විද්යාව ඊට වඩා බිහිසුණුය.
- Under-keel Detonation: නවීන ටෝපිඩෝ නෞකාවට අඩි කිහිපයක් යටින් ගමන් කරන විට එහි ඇති චුම්භක සංවේදක (Magnetic Fuzes) මගින් නෞකාවේ පිහිටීම හඳුනාගෙන පිපිරී යයි.
- The Bubble Effect: මෙම පිපිරුම නිසා ජලය යට විශාල වායු බුබුලක් නිර්මාණය වේ. එම මොහොතේදී නෞකාව රඳා පවතින ජලයේ ප්ලාවක බලය (Buoyancy) නැති වී යයි. නෞකාවේ මැද කොටස රික්තකයක් මත රැඳෙන අතර, නෞකාවේ දෙකෙළවර ජලය මත පවතී. එවිට නෞකාව තමන්ගේම බර දරාගත නොහැකිව “V” හැඩයට මැදින් කැඩී යයි.
- මඟ හැරිය නොහැකි ඉලක්කකරණය (Guiding Systems)
IRIS Dena නෞකාවට එල්ල වූ ටෝපිඩෝව සාර්ථක වීමට හේතු වූ තාක්ෂණික රහස් කිහිපයක් තිබේ:
- Wake-Homing Technology: නෞකාවක් ගමන් කරන විට ජලය මත ඇති වන කැළඹිලි ස්වභාවය (Wake) හඹා යෑමේ හැකියාව මෙයට ඇත. නෞකාව කුමන දිශාවට හැරවුවද, ටෝපිඩෝව එම සලකුණු ඔස්සේ ඉලක්කය සොයා එයි.
- Acoustic Counter-Countermeasures: සතුරු නෞකාව විසින් ටෝපිඩෝව මුළා කිරීමට නිකුත් කරන ව්යාජ ශබ්ද (Decoys) හඳුනාගෙන ඒවා බැහැර කිරීමට තරම් මෙහි ඇති පරිගණක පද්ධතිය බුද්ධිමත්ය.
- IRIS Dena ගිල්වා දැමීමෙන් ඉරානය දුන් පණිවිඩය
මෙම අත්හදා බැලීම හරහා ඉරානය ලෝකයට කරුණු කිහිපයක් සනාථ කළේය:
- සම්පූර්ණ විනාශය: තම ටෝපිඩෝ පද්ධතිවලට ටොන් දහස් ගණනක් බරැති නෞකාවක් මිනිත්තු කිහිපයකින් ගිල්වා දැමිය හැකි බව.
- ප්රායෝගික දත්ත: සැබෑ නෞකාවක් ගිල්වීමේදී සිදු වන ජල ගැලීම් රටාවන් සහ ලෝහවල ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ගැන පර්යේෂණාත්මක දත්ත රැස් කිරීම.
නිගමනය
සයුරේ මතුපිට පෙනෙන සටනට වඩා, දිය යට සැඟවී පවතින මෙම ටෝපිඩෝ තාක්ෂණය ඕනෑම නාවික හමුදාවක ප්රබලම ශක්තියයි. IRIS Dena හි අවසානය පෙන්නුම් කරන්නේ, තාක්ෂණය කොතරම් දියුණු වුවත් පෘථිවියේ භෞතික විද්යාව (Physics) භාවිතා කරමින් එල්ල කරන ප්රහාරයකින් ගැලවීම ඉතා අපහසු බවයි.










