ශ්රී ලංකාවේ මාතලේ දිස්ත්රික්කයේ තැනිතලා භූමියෙන් අඩි 600ක් පමණ ඉහළට එසවුණු සීගිරි පර්වතය යනු හුදෙක් ගල් කුළක් නොවේ. එය ලොව අටවැනි පුදුමය ලෙස විරුදාවලිය ලත්, පරාජිත රජෙකුගේ ආරක්ෂිත බංකරයක් සහ අසමසම කලාකරුවෙකුගේ සිහිනයක් එකට යා කළ මහා මන්දිරයකි. ක්රිස්තු වර්ෂ 5 වැනි සියවසේදී කාශ්යප රජු විසින් කරවන ලද මේ අපූර්ව නිර්මාණය පිටුපස ඇති අභිරහස් පෙළගැසෙන්නේ මෙසේය.
- භීතියෙන් උපන් ආරක්ෂක උපක්රම
තම පියා වූ ධාතුසේන රජු ඝාතනය කර රජකම පැහැරගත් කාශ්යප රජු, තම සොහොයුරු මුගලන් කුමරුගෙන් එල්ල විය හැකි ප්රහාරයට බියෙන් සීගිරිය සිය බලකොටුව කරගත්තේය.
- මරණයේ දොරටුව: පර්වතය වටා ඇති දිය අගල් එකල බඩගින්නේ සිටි කිඹුලන්ගෙන් පිරී තිබූ බව පැවසේ. සතුරෙකුට ඇතුළු විය නොහැකි තරමට එය භයානක විය.
- මනෝවිද්යාත්මක අවිය: පර්වතය මැද පිහිටි දැවැන්ත සිංහ රූපය සතුරා තුළ බියක් ඇති කිරීමට සමත් විය. අඩි 50ක් පමණ උසැති සිංහයෙකුගේ මුව තුළින් මාලිගයට පිවිසීමට සිදුවීම සතුරාගේ චිත්තධෛර්යය බිඳ දමන උපක්රමයකි.
- ගල් පෙරළන යන්ත්ර: පර්වතය මුදුනේ සිට පහළට හෙළිය හැකි පරිදි සකස් කළ විශාල ගල් කුට්ටි අදටත් එහි දැකගත හැකිය. මේවා රඳවා තිබුණේ සතුරෙකු පැමිණි විටෙක එකවර පහළට හෙළිය හැකි සූක්ෂම ක්රමවේදයකට අනුවය.
- අදටත් මවිත කරන හයිඩ්රොලික් ඉංජිනේරු විද්යාව
සීගිරියේ ඇති ජල පද්ධතිය නූතන ඉංජිනේරුවන්ව පවා මවිතයට පත් කරයි. කිසිදු විදුලි බලයක් නොමැතිව ක්රියා කරන මේ පද්ධතිය ලොව පැරණිතම ජල කළමනාකරණ පද්ධතිවලින් එකකි.
- ස්වභාවික ජල මල් (Fountains): වැසි වැටෙන විට අදටත් සීගිරි ජල උද්යානයේ ඇති ජල මල් ක්රියාත්මක වේ. භූගතව ඇති මැටි නළ පද්ධතියක් හරහා ජලය පටු සිදුරු තුළින් ගලා යාමට සලස්වා ඇතිවන පීඩනය (Hydrostatic Pressure) මඟින් මෙම ජල විහිදුම් නිර්මාණය කර ඇත.
- අහස් පොකුණු: අඩි 600ක් උස පර්වතයක් මතට ජලය ගෙන ගියේ කෙසේද යන්න අදටත් අභිරහසකි. ඇතැම් පර්යේෂකයන් පවසන්නේ රෝද සහ බාල්දි සහිත යාන්ත්රික ක්රමයක් හෝ සුළං බලය මඟින් ක්රියා කළ ජල පොම්ප පද්ධතියක් එහි තිබෙන්නට ඇති බවයි.
- කලාකරුවෙකුගේ පාරාදීසය: බිතුසිතුවම් සහ කැඩපත් පවුර
සීගිරිය යනු යුද බලකොටුවක් පමණක් නොවේ; එය ලොව විශාලතම එළිමහන් කලාගාරයයි.
- සීගිරි අඟනන්: රළු ගල් කුලක් මත ඇඳ ඇති මේ සිතුවම් සඳහා ස්වභාවික වර්ණක (Natural Pigments) භාවිතා කර ඇත. වසර 1500කට පසුවත් එහි පැහැය එලෙසම පැවතීම විස්මිතය. මෙම සිතුවම්වලින් නිරූපණය වන්නේ දිව්ය අප්සරාවන් හෝ රජුගේ අන්තේපුරයේ කාන්තාවන් බව විශ්වාස කෙරේ.
- කැඩපත් පවුර: අතීතයේදී තමන්ගේ මුහුණ පෙනෙන තරමට ඔප දැමූ මෙම පවුර නිර්මාණය කර ඇත්තේ මැටි, හුණු, මී පැණි සහ බිත්තර සුදු මදය මිශ්ර කළ විශේෂ බදාමයකිනි. එහි ලියා ඇති “සීගිරි කුරුටු ගී” හරහා එදා සිටි මිනිසුන් සීගිරියේ සුන්දරත්වය දැක කොතරම් මවිත වූවාද යන්න පැහැදිලි වේ.
- අහස සිඹින මාලිගය (Palace in the Sky)
පර්වත මුදුනේ ඇති රජ මාලිගය සැලසුම් කර ඇත්තේ “අලකමන්දාව” හෙවත් වෛශ්රවණ දෙවියන්ගේ මාලිගය මෙන් අලංකාර ලෙසයි. පර්වත මුදුන තට්ටු කිහිපයකින් යුත් උද්යාන, මාලිගා සංකීර්ණ සහ පොකුණුවලින් සමන්විත විය. රජුට අවශ්ය වූයේ තමා දෙවියෙකු හා සමාන බවත්, තමාට ලඟා විය නොහැකි බවත් ලොවට පෙන්වීමටයි. - සීගිරි කුරුටු ගී: අතීතයේ “සමාජ මාධ්ය” (Social Media)
කැඩපත් පවුර මත ලියා ඇති කුරුටු ගී, එදා සීගිරිය නැරඹීමට පැමිණි විවිධ තරාතිරමේ මිනිසුන්ගේ අදහස්ය. මෙය හරියට අතීතයේ Facebook එකක් වැනිය.
කාන්තා සුන්දරත්වය වර්ණනා කිරීම: බොහෝ දෙනෙක් ලියා ඇත්තේ සීගිරි අඟනන්ගේ සුන්දරත්වය ගැනය.
“නිල් කට්රොල් මලක් කණ ගසා, රත් පියුමක් අතින් ගත් මේ ලිය කවුද?” වැනි අදහස් එහි බහුලව ඇත.
කාශ්යප රජු ගැන පැවසීම: ඇතැම් ගීතවලින් කාශ්යප රජුගේ මාලිගාවේ ශ්රී විභූතිය ගැනත්, ඔහු මියගිය පසු සීගිරිය පාලුවට ගිය හැටිත් කියැවේ.
- සීගිරිය වටා ගෙතුණු අභිරහස් සහ ජනප්රවාද
ඉතිහාස පොත්වලට එහා ගිය රසවත් කතා කිහිපයක් සීගිරිය ගැන ජනතාව අතර පවතී:
- රාවණා රජුගේ සම්බන්ධය: ඇතැම් පර්යේෂකයන් සහ ජනප්රවාද විශ්වාස කරන්නේ සීගිරිය කාශ්යප රජුටත් පෙර රාවණා රජුගේ පියා වූ “විශ්රවස්” මුණිවරයාගේ මාලිගාව වූ බවයි. එහි ඇති ඇතැම් තාක්ෂණික ක්රම කාශ්යප රජුට පෙර සිටම පැවති බවට මත පළ වේ.
- රත්තරන් සහ නිධන්: සීගිරිය මුදුනේ රජුගේ විශාල රත්තරන් තැන්පතුවක් තිබූ බවත්, ඔහු පරාජය වූ පසු ඒවා ආරක්ෂිතව සඟවා ඇති බවත් ගැමියන් අතර මතයක් පවතී.
- අලකමන්දාව: කාශ්යප රජු තමන්ව හඳුන්වා ගත්තේ “කුවේර රජු” ලෙසයි. ඔහු සීගිරිය හැදුවේ දෙවියන්ගේ වාසභවනයක් වන අලකමන්දාව පොළොවට ගෙන ඒමට බව කියැවේ.
- සීගිරියේ අවසානය: වීරයෙකුගේ නික්මයාම
සීගිරියේ කතාව අවසන් වන්නේ ඉතා සංවේදී ලෙසයි. මුගලන් කුමරු යුද්ධයට පැමිණි විට, කාශ්යප රජු තම ඇතා හැරවූයේ මඩ වගුරකින් බේරීමට වුවත්, සේනාව සිතුවේ රජු පසුබසින බවයි. අවසානයේ තනි වූ කාශ්යප රජු, සතුරාට යටත් නොවී තම කඩුවෙන්ම ගෙල සිඳගෙන දිවි නසා ගත්තේය.
සීගිරිය යනු අහසත් පොළොවත් අතර මැවුණු සිහිනයකි. එය බලකොටුවක්, කලාගාරයක්, සහ ඉංජිනේරු විස්කමක් යන සියල්ලේම අපූර්ව සංකලනයකි. අදටත් අප එහි යන විට දැනෙන්නේ අතීත හෙළයාගේ අභිමානය සහ ඔවුන් සතු වූ අසමසම බුද්ධියයි.
