තෙහෙරාන් නුවර: ඉරානයේ උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ අභාවයෙන් (ඝාතනයෙන්) පසු හටගෙන ඇති දැඩි දේශපාලනික සහ මිලිටරි නොසන්සුන්තාව හමුවේ ලොව ප්රධානතම බලශක්ති මාවතක් වන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) වසා දැමීමට ඉරානය පියවර ගෙන තිබේ.
ඉරාන සන්නද්ධ හමුදා විසින් මෙම තීරණය ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, එම සීමාව හරහා ගමන් කිරීමට උත්සාහ කරන ඕනෑම නෞකාවකට ප්රහාර එල්ල කරන බවට ද දැඩි අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇත.
ගැටුමේ පසුබිම
විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරන පරිදි, මෙම තීරණය ගෙන ඇත්තේ ඉරානය සහ ඊශ්රායල-එක්සත් ජනපද සන්ධානය අතර පවතින සෘජු යුධමය වාතාවරණය මධ්යයේය. අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ මරණයට පළිගැනීමක් ලෙස ඉරානය දැනටමත් ඊශ්රායල සහ ඇමරිකානු ඉලක්ක වෙත මිසයිල ප්රහාර එල්ල කරමින් සිටින අතර, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කිරීම එහි මීළඟ තීරණාත්මක පියවර ලෙස සැලකේ.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ වැදගත්කම
පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපය සහ ඕමාන් බොක්ක යා කරන මෙම පටු මුහුදු තීරය ලෝකයේ “බලශක්ති මධ්යස්ථානය” ලෙස හැඳින්වේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ:
- අත්යවශ්ය මාවත: සෞදි අරාබිය, ඉරාකය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය සහ කුවේට් යන රටවල බොරතෙල් අපනයනය සඳහා ඇති එකම මුහුදු මාර්ගය මෙයයි.
- භූගෝලීය පටු බව: මෙහි පටුම ස්ථානය සැතපුම් 21ක් වන අතර, නෞකා ගමන් කළ හැකි ආරක්ෂිත මාවත සැතපුම් 2ක් තරම් ඉතා පටු වේ.
- නීතිමය තත්ත්වය: එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුද්රීය නීතියට අනුව මෙය ‘ජාත්යන්තර සමුද්ර සන්ධියක්’ වන බැවින්, කිසිදු රටකට එහි නාවික ගමනාගමනය අවහිර කිරීමට නීතිමය අයිතියක් නොමැත. කෙසේ වෙතත්, ඉරානය සහ ඕමානය අතර මෙම මුහුදු සීමාව බෙදී යයි.
ගෝලීය බලපෑම:
ලෝකයේ දිනක බොරතෙල් පරිභෝජනයෙන් 20%ක් (පහෙන් එකක්) ප්රවාහනය කරන්නේ මෙම පටු මාවත හරහා බැවින්, මෙය වසා දැමීම ලෝක තෙල් මිල ඉහළ යාමටත් ගෝලීය උද්ධමනයටත් සෘජුවම බලපායි.
HormuzStrait #Iran #BreakingNews #OilCrisis #GlobalEconomy #MiddleEast #HormuzUpdate #NewsAlert #LokaPuwath #SriLanka
